تبلیغات
انجمن گیاهپزشکی دانشگاه آزاد رفسنجان - پست های آذر 1388

وبلاگ دوساله شد

سه شنبه 10 آذر 1388 , توسط بهنام رخشانی

وبلاگ 2ساله شد

مبارزه بیولوژیک با کرم ساقه خوار برنج

سه شنبه 10 آذر 1388 , توسط بهنام رخشانی
قارچ "بوواریا باسیانا " برای مبارزه بیولوژیک با کرم ساقه خوار برنج
ساعت ۸:٠٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٩ آذر ۱۳۸۸  

رشت - خبرگزاری مهر: رئیس موسسه تحقیقات برنج کشور گفت: قارچ "بوواریا باسیانا " یافته تحقیقاتی جدید محققان ایرانی برای مبارزه بیولوژیک با کرم ساقه خوار برنج است و در کاهش میزان مصرف سموم شیمیایی در شالیزارها بسیار موثر است.

عباس شهدی کومله در گفتگو با خبرنگارمهر افزود: همچنین اثر گذاری قارچ "بوواریا باسیانا" بر روی کرم ساقه خوار برنج به مراتب بیشتر از زنبور تریکوگراماست یعنی بر روی همه نسلهای این آفت اثر مثبت گذاشته و نابود می کند.

 

وی با اعلام اینکه این قارچ در شرایط شالیزاری وجود دارد، اظهارداشت: محققان موسسه تحقیقات برنج کشور پس از 10 سال کار تحقیقاتی به این روش مبارزه بیولوژیک با کرم ساقه خوار برنج دست یافته اند. رئیس موسسه تحقیقات برنج کشور اظهار امیدواری کرد: با این یافته جدید بیو لوژیکی می توان میزان زیادی از مصرف سموم شیمیایی در شالیزارها را کاهش داد.

 

وی در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه با توجه به آسیبهای فراوان پزشکی و زیست محیطی آفت کشها، جهت گیری برای نابودی آفتها به سمت مصرف غیرشیمیایی (مبارزه بیولوژیک ) متمرکز شده است در این زمینه موسسه تحقیقیات برنج چه اقداماتی انجام داده است، یادآورشد: یکی از روشهای مبارزه با آفات گیاهان زراعی استفاده از حشرات مفید موجود در طبیعت است، بدین نحو که این حشرات می ‌توانند حشرات زیان ‌آور را به نفع انسان از بین ببرند.

 

شهدی بیان داشت: با جمع ‌آوری این حشرات از طبیعت و پرورش و ازدیاد انبوه آن در انسکتاریوم و رها سازی در مزارع و باغات برای مبارزه با آفات استفاده می ‌شود. وی گفت: زنبورهای تریکوگراما یکی از این حشرات مفید در طبیعت غنی استان شمالی کشور به ویژه گیلان بوده و انگل تخم پروانه تعدادی از حشرات از قبیل کرم ساقه ‌خوار برنج، کرم ساقه‌خوار ذرت، کرم سبز برگخوار برنج، کرم غوزه پنیه، کرم سیب و کرم گلوگاه انار و قبل از بروز خسارت آفت روی گیاه تخمها را مورد حمله قرار داده و فاسد می کند.

 

این مسئول همچنین با اشاره به اینکه افزایش بهره وری آب در اراضی شالیزاری از طریق معرفی ارقام مختلف برنج امکان پذیراست، افزود: کارشناسان موسسه تحقیقات برنج کشور پس از پیروزی انقلاب اسلامی 32 گونه ارقام پرمحصول برنج معرفی کردند و  چهار رقم  بذر اصلاح شده و پنج رقم برنج هیبرید نیز که از طریق اشعه گاما تولید شده است بزودی معرفی می شود. وی اظهارداشت: با کشت ارقام پرمحصول و بکارگیری شیوههای نو در کاشت، داشت و برداشت برنج مقدار تولید شلتوک برنج در هر هکتار از سه تن در30 سال گذشته به بیش از هفت تن در حال حاضر افزایش یافته است.  

شهدی در ادامه با تاکید بر لزوم بهره برداری بهینه از آب مزارع شالیزاری، یاد آورشد: کشت توام برنج و ماهی، کشت برنج اردک و ماهی همچنین راتون و کشت دوم از جمله راهکارهایست که علاوه بر بهره برداری بهینه از آب بر رونق و درآمد زایی کشاورزان می افزاید.

درمان با لارو مگس در ایران

سه شنبه 10 آذر 1388 , توسط بهنام رخشانی
 

استفاده از لارو مگس، زمینه درمانی مشترکی بین پزشکی و حشره شناسی است که تاکنون جان هزاران زخمی را در کشورهای مختلف نجات داده است، بدون این که این افراد نیاز به بستری شدن در بیمارستان یا اعمال جراحی داشته باشند. Lucilia sericata

لارو درمانی (Maggot Therapy) که با استفاده از لارو نوعی حشره به نام «Lucilia Sericata» انجام می‌شود، برای درمان زخم‌های دیابتی، زخم‌های بستر، سوختگی، ‌عفونت استخوان (استئومیلیت)، عفونت‌های بعد از عمل جراحی و Carbuncle کاربرد کاملا موثری دارد.

لاروهای L.sericata که گویی برای درمان زخم‌ها خلق شده‌اند، تنها از قسمتهای نکروزه و عفونی زخم تغذیه می‌کنند و هر گز به قسمتهای زنده حمله نمی‌کنند.

تیمی از محققان کشورمان شامل  یک پزشک ارتوپد، دو حشره‌شناس و یک زیست‌شناس پس از ماه‌ها مطالعه و تحقیق و بررسی این تکنیک در حیوانات، مرحله بالینی این روش را از دی ماه 83 در بیمارستان بقیه الله اعظم «عج» تهران آغاز کرده‌اند و تاکنون 19 مورد لارودرمانی انجام داده‌اند که به گفته آنها در 15 بیمار به بهبود کامل منجر شده و چهار نفر دیگر رو به بهبود می‌باشند.

دکتر عباس میراب زاده، متخصص حشره شناس این تیم در گفت‌وگو با خبرنگار «پژوهشی» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) با بیان این که ایران بیست و یکمین کشوری است که به این تکنیک درمانی دست یافته است، در مورد کاربردهای این روش گفت: تکنیک لارودرمانی در درمان زخم‌های و عفونت‌های شدید از جمله زخم پای دیابتی و زخمهای بستر کاربرد دارد. علاوه بر این، روش لارودرمانی برای مقابله با کفگیرک، Carbuncle، زخم‌های پوستی، زخم‌های سرطانی، عفونت استخوان و زخم‌های حاصل از سوختگی و قانقاریا استفاده می‌شود.

لارو نوعی حشره به نام «Lucilia Sericata»وی خاطرنشان کرد: استفاده از لارو مگس‌ها در درمان زخم‌ها سابقه طولانی دارد. قرن‌ها قبل اقوامی در استرالیا، برمه و قوم مایاها در آمریکای جنوبی از لارو درمانی استفاده می‌کرده‌اند. از قرن شانزدهم میلادی به بعد پزشکان مختلف در جبهه‌های جنگ تاثیر لارو مگس در درمان زخم‌ها را در سال‌های 1556، 1827، 1860 و 1920 گزارش کردند.

دکتر میراب زاده در خصوص مزایای این روش گفت: در این روش نیازی به استفاده از آنتی بیوتیک، جراحی، بستری شدن در بیمارستان، بیهوشی و صرف هزینه‌های گزاف نمی‌باشد و تمام مراحل به راحتی در منزل قابل استفاده است. وی تصریح کرد: در این روش، ابتدا تخم مگسها به وسیله مواد ضدعفونی خاص ضد عفونی می‌شود و تخمهای ضد عفونی شده پس از ارزیابی کیفی جهت اطمینان از استریل بودن بر روی زخم عفونی قرار داده می‌شود.

قبلا افرادی که به زخم پای دیابتی مبتلاء می‌شدند در بیمارستان بستری و تحت اعمال جراحی مختلف جهت پاکسازی زخمها از عفونت و آلودگی قرار می‌گرفتند که هزینه زیادی را چه از لحاظ بستری و چه اتاق عمل متحمل می‌شدند در حالی که با استفاده از این روش بیماران دیابتی طی یک ماه تا حداکثر 4 ماه و در بیماران غیر دیابتی از سه روز تا حداکثر 9 روز طول می‌کشد.

میراب زاده درباره خصوصیات این لاروها که باعث درمان سریع زخمها و عفونتها می شود، گفت: در بزاق لاروها آنتی بیوتیک Allantoin وجود دارد که روی طیف وسیعی از باکتری ها مؤثر است، لاروها همچنین آمونیاک تولید می‌کنند که خاصیت میکروب‌کشی بالایی دارد و همچنین pH زخم را به حدود 5/8 - 8 می‌رساند که در این pH‌ کلونیزه شدن باکتری‌ها دچار مشکل شده و بهبود زخم تسریع می‌شود.

در قسمت سر لاروها نیز موهای نوک تیز و فراوانی وجود دارد که بر خورد فیزیکی آن با میکروبها سبب نابودی قسمت قابل توجهی از آنها می‌شود، لاروها موادی شبیه اینترولوکین 6 هم ترشح می‌کنند که سبب تسریع در بهبودی زخم و به وجود آوردن فیبروبلاستها می‌شوند.

وی افزود: لاروها همچنین با جنب و جوش و حرکات فراوان خود در زخم که ماساژ خفیفی به آن می‌دهند، سبب خون رسانی بیشتر به محل زخم می‌شود. اشعه ایکس کوچکترین تاثیری روی لاروها ندارد و فعالیت لاروها لحظه به لحظه زخم را کوچکتر می‌کنند در حالی که با روش جراحی به علت این که همراه با برداشتن قسمت عفونی و نکروزه، قسمتی از بافت سالم هم توسط جراح برداشته می‌شود زخم بزرگتر می‌شود.

مهندس شهرام شریفی، کارشناس ارشد زیست شناسی و عضو دیگر تیم تحقیقاتی لارو درمانی نیز در گفت‌و‌گو با ایسنا با بیان این که FDA در سال 2004 این روش را تائید کرده است، تصریح کرد: لارودرمانی علاوه بر آمریکا که موج جدید استفاده از این روش در آن کشور آغاز شده در کشورهای نظیر انگلستان و آلمان نیز بسیار رواج دارد به طوری که تا سال 2004، 70 هزار نفر در انگلستان با این روش درمان شده‌اند.

وی در عین حال افزود: اغلب کشورهایی که از این روش درمانی استفاده می‌کنند آن را در آمریکا یا برخی کشورهای اروپایی آموزش دیده‌اند، در حالی که در ایران فقط با تلاش و پیگیری اعضای تیم  کار اولیه بر روی حیوانات و دقت در مورد انسان انجام شده است.

شریفی خاطرنشان کرد: این طرح مصوب صندوق حمایت از پژوهشگران است و به صورت مشترک توسط سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران و بیمارستان بقیه‌الله الاعظم(عج) در حال اجراست. وی در پایان با بیان این که در بین کشورهای آسیایی تنها ایران و ژاپن این تکنیک را در اختیار دارند، آمادگی متخصصان ایرانی را جهت انتقال این دانش به کشورهای متقاضی اعلام کرد.

گفتنی است، در طرح لارودرمانی‏ دکتر مرتضی جان‌نثاری لادانی به عنوان پزشک ارتوپد،‏‏ دکتر عباس میراب زاده به عنوان حشره‌شناس و مهندس شهرام شریفی و مهندس مجید مشایخی به عنوان حشره‌شناس همکاری دارند.
منبع

منبع ما:حشره شناسی تخصصی

بیماری های ویروسی گندم

سه شنبه 10 آذر 1388 , توسط بهنام رخشانی
 

بیماری‎های ویروسی گندم


ویروس‎ها به طور کلی سبب ایجاد علایم واضح و متمایز از سایر علایم بیماری می‎شوند. معمولی‎ترین علایم، شامل کوتولگی، پنجه‎زنی زیاد، نواری شدن برگ‎ها‎، کلروز، موزاییک و عقیم شدن و دیگر علایمی می‎شود که شناسایی آن‎ها خیلی مشکل است. اگر چه شیوع بیماری‎های ویروسی در گندم (یا سایر غلات نظیر جو، چاودار و تریتیکاله) به طور غیر مشخص در بسیاری از سال‎ها اتفاق می‎افتد، ولی ممکن است باعث خسارت‎های اقتصادی نیز بشود. ممکن است در برخی بیماری‎های ویروسی، از قبیل موزاییک نواری گندم، نشانه‎های بیماری به طور کلی پنهان باشد یا در برخی از شرایط آب و هوایی باعث ایجاد اپیدمی شود (به دلیل وجود ناقل‎هایی که ویروس را به روی گیاهان خودرو حمل می‎کنند). ویروس‎ها توسط گونه‎های مختلفی از حشرات، از جمله شته، زنجره و کنه، قابل انتقال هستند و گاهی از طریق قارچ و بذر آلوده و یا از طریق مکانیکی هم انتقال ویروس صورت می‎گیرد. ویروس‎ها به واسطه علایم بیماری تولید شده، دامنه میزبانی و ناقل‎ها شناسایی می‎گردند. برای شناسایی صحیح ویروس‎ها توصیه می‎شود از روش‎های آزمایشگاهی پیشرفته، شامل روش‎های سرولوژیکی و میکروسکوپ الکترونی، استفاده گردد. کنترل موفق بیماری‎های ویروسی وابسته به درک صحیح رابطه میزبان و ناقل، رابطه ویروس و میزبان، و همچنین مشخصات کامل ویروس و زمستان‎گذرانی و انتقال ویروس است. شناسایی صحیح بیماری‎های ویروسی اولین مرحله در ارزیابی و تعیین ماهیت آن‎ها و توانایی کنترل است. از جمله بیماری‎های ویروسی مهم عبارتند از: ویروس کوتولگی زرد جو (ناقل شته)، موزاییک خاکزاد (ناقل قارچ)، موزاییک نواری دوکی (ناقل قارچ) و موزاییک نواری گندم ( ناقل کنه).

بیماری کوتولگی زرد جو
این ویروس پراکندگی وسیعی روی غلات دارد. از آن‎جا که ویروس حتی روی گیاهان علفی هم ایجاد بیماری می‎کند، منابع ذخیره ویروس بیش‎تر است. گونه‎های زیادی از شته‎ها هم ناقل بیماری هستند. ویروس کوتولگی زرد جو روی بیش‎تر غلات و گونه‎های وحشی شایع است و روی گیاهان پهن برگ ایجاد بیماری نمی‎کند.
علایم
توقف رشد، کوتولگی و زردی از علایم مشخص بیماری است. در گیاهان آلوده ابتدا چندین لکه ایجاد می‎شود كه بسته به شدت بیماری قطرشان متفاوت است. جو و یولاف بیش‎تر از گندم به این ویروس حساس هستند و روی این میزبان‎ها علایم مشخص‎تری می‎توان دید. گیاهان جو آلوده، اغلب کوتولگی زیاد و زردی روشن روی برگ‎ها را از خود بروز می‎دهند. در یولاف، ویروس سبب قرمزی برگ روی واریته‎های حساس می‎شود که همین رنگ قرمز مایل به قهوه‎ای شدن برگ‎ها تشخیص بیماری را آسان می‎کند. علایم در گندم معمولاً در اواخر بهار قابل مشاهده است. زردی برگ‎ها از نوک برگ شروع می‎شود؛ در حاشیه‎های برگ امتداد می‎یابد و در مراحل پیشرفته بیماری تمام برگ را فرا می‎گیرد. قبل از بلوغ این ویروس سبب می‎شود نوک برگ پرچم مایل به قرمز شود. گاهی اوقات برگ‎ها سبز تیره، بد شکل و خشک می‎شود؛ سیستم ریشه ضعیف شده و خوشه‎دهی و پرشدن خوشه هم تحت تأثیر این بیماری قرار می‎گیرد؛ پنجه‎زنی کاهش می‎یابد و گیاهان آلوده به زخم‎های زمستان بیش‎تر حساس می‎شوند. نشانه‎های بیماری در هوای سرد بیش‎تر مشخص است. آلودگی‎های پاییزی نسبت به آلودگی‎های بهاره سبب کوتولگی بیش‎تری می‎شود. علایم بیماری ممکن است با دیگر علایم بیماری‎های ویروسی گندم در یک زمان رخ دهد؛ از جمله بیماری موزاییک خاکزاد، موزاییک نوار دوکی و موزاییک نواری گندم که در این موقع ارزیابی و شناسایی بیماری دشوار است.
عامل بیماری
پیکره‎های ویروس در سلول‎های آبکش متمرکز هستند و پلی هدرال و 21 تا 26 نانومتر قطر دارند. استرین‎های ویروس BYDV از نظر سرولوژیکی، بیماری‎زایی، دامنه میزبانی و اختصاصی بودن ناقل با هم اختلاف دارند. این ویروس از طریق بذر، شیره گیاهی و خاک و دیگر حشرات قابل انتقال نیست.
ناقل
BYDV با بیش از 20 گونه شته منتقل می‎شود. شته برگ ذرت، شته انگلیسی غلات مهم‎ترین ناقل این بیماری هستند. شته‎ها به واسطه تغذیه از گیاهان بیمار به مدت 30 دقیقه- اما معمولاً 12 الی 30 ساعت- پس از تغذیه ویروس را کسب کرده و پس از دوره کمون، قابلیت انتقال ویروس به گیاهان سالم را دارند. این ویروس پایا و گردشی است. نشانه‎های بیماری پس از تلقیح ویروس در 1 تا 3 هفته بعد نمایان می‎گردند. در آلودگی‎های پاییزی علایم بیماری نامشخص است. استرین‎های BYDV بر اساس ناقل اختصاصی به 4 گروه تقسیم می‎شوند:
RMV: از طریق شته Rhopalosiphum maidis منتقل می‎شود.
RPV : از طریق شته R. padi منتقل می‎شود.
MAV: از طریق شته Macrosiphum avenae منتقل می‎شود.
PAV: از طریق R. padi و M.avenae منتقل می‎شود.
چرخه بیماری
ویروس BYDV در گیاهان یک ساله، چند ساله و در شته‎های ناقل، پایدار است. شته‎ها روی علف‎های هرز و یا گیاهان خودرو زمستان گذرانی می‎كنند و در بهار به‎صورت حشره بالغ فعال می‎شوند. بیش‎تر شته‎های بالدار باعث انتشار بیماری می‎گردند. هنگام تغذیه بال شته از بین می‎رود و انتقال از گیاه به گیاه دیگر به کندی صورت می‎گیرد. شته‎ها به کمک باد تا صدها مایل نیز حرکت کنند. آلودگی‎های پاییزی در گندم جدی‎تر است. گیاهان تلقیح شده به طور سیستمیک آلوده شده و ظرف 2 هفته در دمای 20 درجه و همچنین ظرف 4 هفته در دمای 25 درجه علایم بیماری را بروز می‎دهند، ولی در بالای 30 به هیچ عنوان درجه علایم دیده نمی‎شود؛ از طرف دیگر دمای خنک برای ظهور علایم ضروری است.
کنترل
اگر چه سطوح بالاتر مقاومت در گندم وجود ندارد، در هر حال تعدادی واریته گندم متحمل به بیماری وجود دارد. در پاییز استفاده از حشره‎کش‎ها برای کنترل شته‎ها در مزارع باعث کاهش وقوع بیماری و افزایش عملکرد محصول می‎شود. استفاده از حشره‎کش‎ها برای کنترل ناقلین باید از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد. در صورت کشت دیرتر در پاییز، به دلیل سردی و خنکی دما، حرکت شته ناقل کند شده و به طور قابل ملاحظه‎ای باعث کاهش بیماری می‎شود.

جرب معمولی سیب زمینی

سه شنبه 10 آذر 1388 , توسط بهنام رخشانی
جرب معمولی سیب زمینی

از بیماری‌های گیاهی است.بیماری باکتریایی جرب سیب زمینی بیشتر در خاک‌های خنثی تا کمی قلیایی و با بافتی شنی و سبک بروز نموده و بخصوص در سالهای خشک اهمیت دارد. باکتری عامل بیماری به چغندر، شلغم، کلم، هویج، بادمجان، پیاز، اسفناج و ترب هم آسیب می‌زند و همچنین می‌تواند موجب مرگ گیاهچه نیز شود. عامل بیماری در خاک‌های آلوده به مدت طولانی باقی می‌ماند و از طریق غده‌های آلوده از یک منطقه به منطقه‌ای دیگر انتشار پیدا می‌کند و یا از طریق خاک آلوده، باد، آب آبیاری و یا وسایل مکانیکی منتقل می‌شود. ممکن است از سیستم گوارشی جانوران عبور نموده و همراه با فضولات کودی آنها پراکنده شود.

بیماری با ایجاد زخم‌های سطحی بر روی غده‌ها و ریشه‌ها بیشتر از ارزش محصول می‌کاهد و باعث کاسته شدن از میزان محصول نمی‌شود. آلودگی شدید ریشه‌ها ممکن است باعث تقلیل شده و جرب‌های عمیق باعث هدر رفتن محصول به دلیل پوست گیری بیشتر شود. آمادگی غده‌های جوان به آلودگی بیشتر از غده‌های مسن است. در ایران این بیماری در اصفهان، همدان، کرج، آذربایجان شرقی و غربی مشاهده شده‌است.

علایم بیماری

جرب سیب زمینی روی غده‌ها دیده می‌شود. در ابتدا لکه‌های کوچک، قهوه‌ای و اندکی برجسته هستند، اما این لکه‌ها وسعت یافته و به هم پیوسته و چوب پنبه‌ای می‌شوند. زخم‌ها به زیر سطح غده توسعه می‌یابد و هنگامی که بافت چوب پنبه‌ای برداشته می‌شود، فرورفتگی‌هایی به عمق ۱ تا ۵ میلیمتر در غده دیده می‌شود.

حشرات خاکزی ممکن است با حمله به این زخم‌ها آنها را بزرگ‌تر کنند. ارقامی که پوست متمایل به قهوه‌ای با حالت چوب پنبه‌ای ناصاف دارند، به بیماری حساس ترند.

 کنترل بیماری

از غده‌های عاری از جرب باید در خاک‌های غیر آلوده برای کشت استفاده نمود. از مصرف کودهای تازه حیوانی، خاکسترچوب و یا آهک زیاد باید خودداری شود. جرب سیب زمینی را اغلب با نگاه داشتن PH خاک بین ۵ تا ۳/۵ می‌توان کنترل نمود. درصورتی که خاک خیلی اسیدی باشد، باید بعد از سیب زمینی در تناوب، سنگ آهک دولومیتی به خاک افزوده شود.

استفاده از سویا و یونجه در تناوب شدت بیماری جرب را کاهش می‌دهد. تناوب طولانی با استفاده ا ز گیاهان غیر حساس عامل بیماری را در خاک کاهش می‌دهد.

رطوبت پایین خاک برای بیماری جرب مناسب است، بنابراین تنظیم آبیاری درکنترل می‌تواند موثر باشد. ضد عفونی بذرها با پنتا کلرو نیترو بنزن (PCNB) یا ترکیب مانب از دیگر راههای کنترل بیماری است. استفاده از گوگرد در خاک نیز سبب کاسته شدن میزان وقوع و شدت بیماری می‌شود.